پیام خور : اگر چه زنان باردار نوزادان خود را در بیمارستان به دنیا می آورند ، اما در گذشته زنانی شغل مامائی داشتند و بر سر زائو حاضر می شدند .

هنگامی که درد زادن بر زنی چیره گشت سه زن گرد او فراهم می آیند.

ماما پیش از تولد نوزاد دستان خود را خوب می شوید و قیچی را روی چراغ داغ می کند تا میکروب های آن از بین بروند . چون نوزاد دیده به جهان گشود بند ناف از جفت جدا می شود و ماما بچه را در آب برنج و نبات می شوید و تن او را از بیماری می زداید و سقف دهان او را با تربت بر می دارد . این کار را کوم (کام) برداشتن می گویند . نوزاد تا سه روز از خوردن شیر مادر محروم است .

غذای نوزاد تا چند روز « روغن نبات » است این خوراک آمیزه ای از تخم مرغ ، نبات ، دارچین و روغن حیوانی است . غذای دیگری که به زائو داده می شود « اوماچ omach » است  وآن ترکیبی از گشنیز ، رازیانه ، آرد گندم ، تخم مرغ ، نبات و روغن حیوانی است .( به توضیحات انتهای متن مراجعه کنید)

پس از بار نهادن زائو به همسایه ها ، اقوام و بستگان او مژده تولد نوزاد داده می شود . زن ها به دیدار زائو می آیند و از اینکه به سلامتی « پا سبک کرده » به او تبریک می گویند .

روز چهارم نوزاد را نام گذاری می کنند و به گوش راست او اذان و به گوش چپ او اقامه می گویند .

روز هفتم زائو را به حمام می برند . ماما مقداری « فلوس » دم می کند و سینی بزرگی می ریزد و زائو را روی آن می نشاند تا دست و پا و کمر او نیرو بگیرد . یک لیوان هم به او می خوراند . اگر مومیائی باشد بدن او را مو میائی می مالد . از از زمانی که زائو می زاید تا روزی که او را به حمام می برند او را تنها نمی گذارند ، زیرا « آل » به سراغ زائو می آید و ممکن است او را از بین ببرد .

در قدیم مزد ماما عبارت بود از یک کماچ سمنو ف یک قاب پلو ، چند گِرده نان و چند تومان هم پول . اما زنانی هم هستند که برای رضای خداوند مامائی می کنند و دیناری پول نمی پذیرند .

در گذشته با میهمانانی که به دیدن زائو آمدند با « دونگ » پذیرایی می شد . دونگ گندم برشته است کهخ با دانه های بنه ، شاهدانه ، باقلا ، و مغز شیرین شده بادام کوهی مخلوط می شد و بچه ها هر محل اگر بر زائیدن زنی آگاهی می یافتند برای گرفتن دونگ به خانه زائو می آمدند .

برگرفته از کتاب بر ساحل کویر نمک

از حکمت یغمایی

منبع : آیرون

توضیح پیام خور: در این متن عنوان شده بود که نوزاد تا سه روز از خوردن شیر مادر محروم است و در این مدت  از "روغن نبات" تغذیه می کند. این مطلب اشتباه است چونکه نوزاد تازه متولد شده به جز شیر مادر غذای دیگری نمیتواند بخورد و تغذیه نوزاد تا ۶ ماهگی فقط و فقط شیر مادر می باشد و غذای محلی "روغن نبات" را به مادر نوزاد که وضع حمل کرده است می دهند تا انرژی  از دست رفته خود در هنگام وضع حمل را بازیابد.