پیام خور

پیام خور: در آستانه سال جدید قرار داریم و همه درگیر خانه تکانی و نوکردن لباس و خریدن مایحتاج و تنقلات نوروزی و شیرینی هستند. امروزه تهیه شیرینی خیلی راحت شده است و اقسام شیرینی با طعم های مختلف در دسترس همه می باشد. ولی در زمان قدیم در شهر خور تهیه شیرینی به این راحتی نبوده و برای تهیه شیرینی شب عید از خرما که به وفور یافت می شده است یک شیرینی و غذای بسیار مقوی و خوشمزه به اسم چنگال درست می کردند که هنوز هم افراد قدیمی و پدر بزرگها و مادربزرگها این سنت را حفظ کرده اند و همه ساله در آستانه سال جدید به درست کردن چنگال اقدام می کنند. در این پست قصد دارم به معرفی چنگال و طرز تهیه آن بپردازم.

چنگال از خرما، لواش سمنو، روغن، زنجبیل، دارچین، زردچوبه، سیاه دانه، زیره و کنجد تهیه می شود. برای این منظور آرد سمنو را که آرد شده جوانه گندم می باشد را با آرد خالص گندم مخلوط می کنند. بعد از آن خمیر را به صورت لواش درآورده و روی حرارت می اندازند. وقتی لواش سمنو پخته شد آن را روی خرمایی که از قبل آماده کرده بودند می اندازند تا کمی خرما نرم شود و برای چنگ زدن آماده شود. پس از اینکه لواشها پخته شد با خرما مخلوط می کنند و آنقدر خرما و لواش را با دست چنگ میزنند تا خرما با لواشها یک دست شود و هسته های خرما از خرما جدا شوند. بعد از این مرحله روغن را کمی حرارت می دهند و زردچوبه را درون روغن ریخته و بلافاصله روغن را روی مواد می ریزند. در ادامه کنجد، سیاه دانه، دارچین، زیره و زنجبیل را بر روی مواد میریزند و مجددا آنها را چنگ زده تا به همه جای مواد برسد. در این مرحله چنگال آماده تناول کردن می باشد.

نکاتی در تهیه چنگال:

-          برای تهیه آرد سمنو باید مقداری گندم را یک یا دو روز در آب بخیسانید و پس از آن گندم ها را داخل یک پارچه ضخیم یا گونی نخی ریخته و هر روز آن را آب بدهید. پس از اینکه گندم ها جوانه زد آن را از گونی خارج کرده و چند روز در زیر آفتاب قرار دهید و پس از خشک شدن، آن را آسیاب کرده و در این مرحله آرد سمنو به دست می آید. لازم به ذکر است که سمنوهای زمان قدیم از جو درست می شده است ولی امروزه اکثرا از گندم برای تهیه سمنو استفاده می کنند.

-          برای تهیه لواش سمنو دقت کنید به هر میزان که آرد سمنو برمی دارید به همان میزان هم آرد خالص گندم نیاز دارید. حتی اگر آرد گندم کمی بیشتر از آرد سمنو هم باشد بهتر است. چون آرد سمنو به تنهایی برای تهیه لواش کفایت نمی کند و باعث می شود هنگام حرارت دادن از هم بپاشد و طعم خوبی نداشته باشد.

-           برای تهیه لواش نیازی به روغن نیست.

-          روغنی که می خواهیم روی چنگال بریزیم اگر از نوع محلی (روغن خوش) باشد طعم و مزه بهتری دارد.

-          مقدار خرمایی که استفاده می کنیم باید تقریبا دو برابر وزن آرد سمنو باشد. یعنی اگر آرد سمنو و آرد گندم 5 کیلو باشد به ۸ تا ۱۰ کیلو خرما هم نیاز داریم.

-          برای تهیه خرما دقت شود که رنگ خرما زرد باشد و اگر از خرمای سیاه استفاده شود چنگال زیبایی نخواهیم داشت.

-          اگر بتوانید قبل از شروع به کار، هسته را از خرما جدا کنید چنگال یک دستی خواهید داشت و نباید بعداز درست شدن چنگال به دنبال هسته های خرما بگردید.

-          طعم دهنده اصلی چنگال زنجبیل می باشد و اگر به ذائقه تند علاقه دارید میتوانید از زنجبیل بیشتری استفاده کنید.

-          دارچین بیش از حد باعث تلخ شدن چنگال می شود.

گفتنی است این شیرینی سنتی در لفظ عامیانه به اسم چنگال شهرت یافته است ولی بعضی ها اعتقاد دارند نام اصلی آن چنگمال است که به مروز زمان به چنگال تغییر نام یافته است.